|
Khái niệm chung về tranh chấp tên
miền:
Tên miền được các tổ chức và cá nhân đăng ký
sử dụng nhằm mục đích thông qua đó góp phần
quảng bá về tổ chức, sản phẩm, dịch vụ, tiến
hành các hoạt động thương mại và phi thương
mại trong môi trường Internet toàn cầu. Các
tên miền hoạt động trên mạng phải đáp ứng
được một số yêu cầu trong đó quan trọng nhất
là tính duy nhất của tên miền.
Các tranh chấp liên quan chủ yếu đến việc
đăng ký tên miền xâm phạm quyền và lợi ích
hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác. Dạng
tranh chấp này xảy ra trong trường hợp một
chủ thể tiến hành đăng ký tên miền và phát
hiện thấy tên miền này đã được sử dụng bởi
một chủ thể khác. Có hai lý do cho tình
trạng này:
- Thứ nhất, trong khi pháp luật của các nước
công nhận sự cùng tồn tại của các nhãn hiệu
hàng hoá, dịch vụ giống nhau giữa các quốc
gia thì hệ thống tên miền trên thế giới cũng
như tại mỗi quốc gia chỉ chấp nhận tính duy
nhất của một tên miền cụ thể. Do đó, khả
năng nhiều chủ thể cùng xin đăng ký một tên
miền ở những thời điểm khác nhau là vì tên
miền là duy nhất nhưng sự cùng tồn tại của
nhiều thương hiệu, nhãn hiệu hàng hoá và
dịch vụ lại là điều rất có thể xảy ra.
- Thứ hai, do tính đa dạng và cạnh tranh cao của môi trường
thương mại, nhiều chủ thể kinh doanh đã tiến
hành đăng ký trước những tên miền mà theo sự
tính toán của họ, trong tương lai sẽ có chủ
thể đăng ký. Khi có đối tượng cần đăng ký,
chủ thể kinh doanh này sẽ bán lại để thu lợi.
Hiện tượng này được gọi là “đầu cơ tên miền”
(domain name speculation). Có một
dạng khác là các chủ thể kinh doanh đăng ký
trước tên miền của các đối thủ cạnh tranh
trên thương trường của mình nhằm gây khó
khăn cho công việc kinh doanh và công tác
tiếp thị của họ. Hiện tượng này thường được
biết đến với tên gọi “chiếm dụng tên miền” (domain
name cybersquatting).
Trước thực trạng trên, Tổ chức quản lý Tên miền
và Số hiệu mạng thế giới (ICANN), phối hợp
với Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO),
đã tiến hành nghiên cứu và ban hành “Chính
sách giải quyết tranh chấp tên miền thống
nhất” (Uniform Domain-name
Dispute-Resolution Policy) - UDRP, chi tiết
tham khảo tại
http://www.icann.org/udrp/udrp.htm;
UDRP được điều chỉnh bằng phương thức hoà
giải (Alternative Dispute Resolution –
ADR) và trọng tài (Arbitration),
dựa trên các quy định về trọng tài thương
mại, có tính đến các yếu tố kỹ thuật của tên
miền. Mục tiêu của chính sách này là:
* Giải quyết trực tiếp các tranh chấp tên miền tên miền cấp cao dùng
chung;
* Tạo nên thông lệ chung về giải quyết các tranh chấp tên miền
Chính sách này sau khi ra đời năm 1999 đã
được đa số các tổ chức quản lý tên miền cấp
cao trên thế giới áp dụng và ngày nay đã trở
thành một thông lệ được mặc định hiểu là
“phải có” đối với tên miền.
Hiện nay, chính sách giải quyết tranh chấp tên miền của
các nước hầu hết được xây dựng trên cơ sở
UDRP, tại Châu Á có một số Trung tâm quản lý
mạng quốc gia đã áp dụng chính sách này như
Trung Quốc, Singgapore, Hongkong, ... để
giải quyết tranh chấp tên miền quốc gia tại
nước họ. |
